Hoogtepunten in deze marktupdate

Van geopolitieke stress naar een markt die wordt gedicteerd door zon en wind.
Gas blijft hoog en gevoelig, maar de paniekpremie loopt langzaam weg.
Kolen blijft relatief rustig, al maakt de spotmarkt een opvallende swing.
Stroomprijzen duiken steeds vaker weg door overvloedige hernieuwbare opwek.
Negatieve prijsuren stapelen zich op en worden steeds “normaler”.
Overdag goedkoop (of negatief), ’s avonds juist scherpe prijspieken.
Onbalansmarkt zet opnieuw een record en EPEX verlaagt de prijsvloer.
Aansluitstop in Utrecht en eerste capaciteitssturend contract met een batterij.

Algemeen

Van geopolitieke paniek naar een markt gedomineerd door hernieuwbare energie.

Na de extreme volatiliteit van maart veranderde het karakter van de energiemarkt in april duidelijk. Waar maart vooral werd gedreven door geopolitieke schokken en angst voor verstoringen van LNG-stromen, verschoof de aandacht in april steeds meer naar zwakke vraag, milder weer en een zeer hoge productie van hernieuwbare energie. Dat zorgde voor een opvallend contrast binnen het energiecomplex.

Gasprijzen bleven relatief hoog en gevoelig voor geopolitiek, terwijl elektriciteitsprijzen juist steeds vaker onder druk kwamen door grote hoeveelheden zon- en windproductie. Tegelijkertijd nam het aantal negatieve prijsuren verder toe.

De markt blijft daarmee gespannen, maar de aard van de volatiliteit verandert. Niet alleen geopolitiek bepaalt de prijsrichting; weersafhankelijke productie krijgt steeds meer invloed op kortetermijnbewegingen.

Kolen

De kolenmarkt bleef in april relatief stabiel vergeleken met gas en elektriciteit. Toch zagen we in de spotprijzen een daling van bijna $120/ton naar net onder $100/ton rond 20 april, waarna de prijs weer opveerde richting circa $115/ton.

In het begin van de maand zorgden hogere olie- en gasprijzen nog voor steun, maar later drukten zwakkere energiemarkten de prijzen weer omlaag. Tegelijkertijd bleef kolen economisch aantrekkelijk ten opzichte van gas in elektriciteitsproductie, vooral bij hogere gasprijzen. Lage ARA-voorraden ondersteunden daarnaast het sentiment.

Gas

De gasmarkt bleef in april zeer gevoelig voor geopolitieke ontwikkelingen rond Iran en de Straat van Hormuz. Prijzen fluctueerden tussen circa €54/MWh (begin april) en €38/MWh (medio april) en eindigden rond €45/MWh.

Begin april zorgden spanningen in het Midden-Oosten nog voor stevige prijsbewegingen, maar gedurende de maand nam de acute angst voor fysieke verstoringen geleidelijk af. Daardoor verdween een deel van de geopolitieke risicopremie uit de markt.

Tegelijkertijd verzwakten de fundamentals door zachter weer, comfortabele LNG-aanvoer en het opnieuw vullen van Europese opslagen. Ondanks de correctie blijven prijzen historisch gezien relatief hoog.

CO₂

De CO₂-markt liet in april meer stabiliteit zien dan in maart. Na de eerdere onzekerheid rond mogelijke ETS-aanpassingen zorgde meer beleidsduidelijkheid voor herstel van het sentiment. Technische factoren en toenemende netto long-posities ondersteunden de markt verder.

Tegelijkertijd bleef de markt voorzichtig door lagere handelsvolumes en aanhoudende geopolitieke onzekerheid.

Elektriciteit

De elektriciteitsmarkt liet in april een heel ander beeld zien dan de gasmarkt. Waar gas relatief stevig bleef, kwamen spotprijzen elektriciteit juist steeds vaker onder druk door een groot aanbod van zonne- en windenergie. Vooral tijdens weekenden en middaguren ontstonden steeds meer perioden met zeer lage of negatieve prijzen.

April kende een recordaantal kwartieren en omgerekend ook een recordaantal uren met negatieve prijzen op de day-aheadmarkt. Dit patroon wordt steeds structureler: overdag veel goedkope zonne-energie, en in de avond juist scherpe prijsstijgingen wanneer fossiele centrales nodig zijn.

Op de onbalansmarkt werd een nieuw record gezet met een negatieve onbalansprijs van bijna €4.000/MWh.

Op de EPEX Spot day-aheadmarkt wordt de minimale prijs verlaagd van -€500/MWh naar -€600/MWh. Aanleiding is dat binnen enkele dagen meerdere uren tegen de bodemprijs van -€500/MWh tot stand kwamen.

Balancering

De capaciteitsvergoedingen stonden in april onder druk. In de tweede helft van april liepen de capaciteitsvergoedingen voor 24-uurs opregelen (aFRR en mFRRda) echter weer hard op.

Congestie

Begin deze maand werd bekendgemaakt dat er een aansluitstop komt in een deel van Utrecht. Vanaf 1 juli komen alle aanvragen voor nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluitingen op de wachtlijst. Eventuele ruimte die vrijkomt, wordt verdeeld op basis van het maatschappelijk prioriteringskader.

Daarnaast heeft TenneT haar eerste capaciteitssturende contract (CSC) afgesloten met een batterij van 200 MW / 800 MWh.