verplicht energie besparen bedrijven
Voor veel organisaties in Nederland is energie besparen niet alleen slim, maar ook wettelijk verplicht. Val je boven bepaalde verbruiksgrenzen, dan moet je energiebesparende maatregelen uitvoeren als die zich binnen 5 jaar terugverdienen. Daarnaast geldt vaak ook een rapportageverplichting.
Zoek je duidelijkheid over wat voor jouw bedrijf geldt? Hieronder lees je wanneer de energiebesparingsplicht speelt, welke regels meestal samenkomen en waar je in de praktijk op moet letten. Zo kun je sneller bepalen of actie nodig is en waar je het beste begint.
Wat is de energiebesparingsplicht voor bedrijven?
De energiebesparingsplicht betekent dat bedrijven en instellingen energiebesparende maatregelen moeten uitvoeren als die een terugverdientijd van 5 jaar of minder hebben. Het gaat dus niet om elke denkbare verduurzamingsmaatregel, maar om maatregelen die in jouw situatie redelijkerwijs rendabel zijn binnen die termijn.
In de praktijk draait het vaak om maatregelen aan gebouwen en installaties, zoals verlichting, isolatie, regelingen of andere aanpassingen die het energieverbruik verlagen. Voor veel bedrijven hoort daar ook bij dat zij periodiek rapporteren welke maatregelen zijn uitgevoerd.
Wanneer zijn bedrijven verplicht energie te besparen?
De plicht geldt in de basis voor locaties met voldoende energieverbruik. De bekendste ondergrenzen zijn:
50.000 kWh elektriciteit per jaar of meer per locatie
25.000 m3 aardgas(equivalent) per jaar of meer per locatie
Zit een locatie op of boven een van deze drempels, dan is er een serieuze kans dat de energiebesparingsplicht van toepassing is. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het gebouw, maar ook naar het energiegebruik van activiteiten op die locatie.
Voor grotere of energie-intensievere locaties kunnen aanvullende regels gelden, zoals de onderzoeksplicht energiebesparing. Grote ondernemingen kunnen daarnaast ook te maken hebben met de EED-auditplicht.
Welke maatregelen zijn verplicht?
Verplicht zijn in principe de maatregelen die in jouw situatie een terugverdientijd van 5 jaar of minder hebben. Veel bedrijven gebruiken daarvoor de Erkende Maatregelenlijst, vaak afgekort als EML. Die lijst helpt om praktisch te bepalen welke maatregelen doorgaans als verplicht worden gezien.
Voer je een erkende maatregel niet uit, dan moet je meestal kunnen onderbouwen dat een gelijkwaardige of betere oplossing is toegepast. Het uitgangspunt blijft hetzelfde: je moet de energiebesparing realiseren die redelijkerwijs van jouw locatie mag worden verwacht.
Wat houdt de informatieplicht energiebesparing in?
Als jouw organisatie onder de energiebesparingsplicht valt, geldt vaak ook de informatieplicht energiebesparing. Dat betekent dat je periodiek rapporteert welke energiebesparende maatregelen op de locatie zijn uitgevoerd.
Die rapportage helpt het bevoegd gezag en de omgevingsdienst bij toezicht en handhaving. Voor bedrijven is dit vooral belangrijk omdat de plicht niet alleen gaat over uitvoeren, maar ook over kunnen aantonen wat je hebt gedaan en waarom.
Wanneer speelt de onderzoeksplicht of EED-auditplicht?
Niet elk bedrijf valt alleen onder de basisregels. Voor grotere locaties of ondernemingen kunnen zwaardere verplichtingen gelden.
Onderzoeksplicht energiebesparing
De onderzoeksplicht speelt voor bepaalde grotere locaties met een hoog energieverbruik. Daarbij wordt vaak gekeken naar drempels vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m3 aardgas(equivalent) per jaar per locatie. In dat geval volstaat de standaard EML-systematiek niet altijd en is uitgebreider onderzoek nodig.
EED-auditplicht
Voor grote ondernemingen kan daarnaast de EED-auditplicht gelden. Dan moet de organisatie periodiek haar energieverbruik, energiestromen en besparingskansen in kaart brengen. Deze plicht staat naast andere energieregels en vraagt vaak om een bredere analyse op organisatieniveau.
Hoe bepaal je of jouw locatie onder de plicht valt?
De belangrijkste stap is het bepalen van het energiegebruik per locatie. Daarbij is een representatief jaarverbruik nodig van elektriciteit en aardgas of aardgasequivalent. Juist daar gaat het in de praktijk vaak mis: organisaties kijken alleen naar een jaarafrekening, terwijl de juridische beoordeling breder kan zijn.
Kijk per locatie en niet alleen per onderneming
Neem zowel gebouw als activiteiten mee als dat voor jouw situatie relevant is
Werk met representatieve verbruiksdata en niet met een uitzonderlijk jaar
Controleer bijzondere situaties zoals verhuur, meerdere gebruikers op één locatie of gemengd gebruik van een gebouw
Twijfel je of het verbruik goed is vastgesteld, dan is het verstandig eerst je meetdata en aansluitingen op orde te brengen. Zonder goed inzicht in verbruik is het lastig om te bepalen welke verplichtingen gelden en welke maatregelen logisch zijn.
Bijzondere situaties om extra op te letten
Niet elke locatie is eenvoudig te beoordelen. Extra aandacht is vaak nodig bij:
Verhuurde panden waarbij gebouwmaatregelen en gebruikersmaatregelen bij verschillende partijen kunnen liggen
Meerdere activiteiten op één locatie waardoor de afbakening van het energiegebruik complexer wordt
Monumenten of gebouwen met beperkingen waar uitvoering van maatregelen minder rechttoe rechtaan is
Tijdelijk gebruikte of kleine gebouwen waarvoor uitzonderingen of afwijkende beoordeling kunnen gelden
Juist in dit soort gevallen is het belangrijk om niet te snel uit te gaan van een standaardantwoord. De combinatie van locatie, gebruik, verbruik en verantwoordelijkheden bepaalt uiteindelijk wat verplicht is.
Praktisch starten met verplichte energiebesparing
Wil je snel grip krijgen op verplichte energiebesparing binnen je bedrijf, begin dan met een korte reality check:
Breng het energieverbruik per locatie in kaart
Bepaal of je boven de relevante drempels uitkomt
Controleer welke maatregelen voor jouw situatie logisch en verplicht zijn
Leg vast wat al is uitgevoerd en wat nog openstaat
Zorg dat rapportage en onderbouwing aansluiten op de actuele situatie
Voor veel organisaties ligt de grootste winst eerst in inzicht. Met goede verbruiksdata en heldere analyses kun je beter beoordelen waar besparing verplicht is, waar extra optimalisatie mogelijk is en welke vervolgstappen prioriteit hebben.
FLINK ondersteunt bedrijven met onafhankelijk energieadvies, energiemanagement en maatwerk analyses van energieverbruik. Daarmee krijg je beter zicht op verbruik, afwijkingen en kansen voor optimalisatie, zodat je onderbouwde keuzes kunt maken rond energie besparen en verduurzamen.
Veelgestelde vragen
-
Niet elk bedrijf heeft exact dezelfde verduurzamingsplichten, maar veel organisaties krijgen te maken met regels rond energiebesparing zodra het energieverbruik per locatie boven de bekende drempels uitkomt. Daarnaast kunnen voor grotere ondernemingen of specifieke gebouwen extra verplichtingen gelden.
-
Dat kan, vooral als het gaat om gebouwgebonden maatregelen. Bij verhuurde panden kan de verantwoordelijkheid verdeeld zijn tussen gebouweigenaar en gebruiker. Daarom is het belangrijk om goed te bepalen welke maatregelen bij het gebouw horen en welke bij de activiteit van de huurder.
-
Dat hangt af van het type gebouw en het gebruik ervan. Voor kantoren kunnen aparte labelverplichtingen gelden naast de energiebesparingsplicht. Die regels staan niet gelijk aan de algemene verplichting om rendabele energiebesparende maatregelen uit te voeren, maar kunnen er wel naast bestaan.
